Düğün çorbası, Türk mutfağında “özel gün yemeği” karakteri en güçlü çorbalardan biri: temelinde et suyu, didiklenmiş kuzu/dana eti ve yoğurt-yumurta-un-limon terbiyesi olan, besleyici ve kalabalığa uygun bir çorba. Kökeni için tek ve kesin bir merkez söylemek zor; popüler kaynaklarda Yozgat kökenli diye anılır, fakat Balıkesir Düğün Çorbası 2024’te Türk Patent tarafından mahreç işaretiyle tescillenmiş ve tescil metninde Balıkesir mutfak kültüründe “uzun bir geçmişi” olduğu belirtilmiştir. Trakya/Rumeli tarafında da “gerdan çorbası” adıyla güçlü bir gelenek olarak yaşar. Bu yüzden en sağlıklı ifade şu olur: düğün çorbası Anadolu genelinde yaygın, Orta Anadolu-Yozgat anlatısı güçlü; Balıkesir ve Trakya/Rumeli’de ise yerel kimliği belirginleşmiş bir törensel çorbadır. Geleneksel olarak evlerde, köy düğünlerinde, büyük kazanlarda; aile büyükleri, köy aşçıları, düğün yemekçileri veya lokanta usulü çalışan aşçılar tarafından yapılır. Doyurucu olması, et suyuna dayanması ve kalabalığı besleyebilmesi onu düğün, bayram, mevlit ve toplu davet sofralarına çok uygun hale getirmiştir
Kaynak Wikipedia
Etimoloji
“Düğün” kelimesi için baskın açıklama Eski Türkçe tüg-, yani “bağlamak, düğümlemek” kökünden gelen tügün biçimidir; anlam alanı “bağ, düğüm, akit, evlenme akdi”ne uzanır. Bu da evliliğin iki kişiyi/aileyi “bağlaması” fikriyle çok uyumludur. Bunun yanında bazı etimolojik yorumlarda kelime toy-kün / doy-gün, yani “ziyafet günü, doyma günü” fikriyle de ilişkilendirilir; fakat bu daha tartışmalı bir görüştür. “Çorba” ise Türkçeye Farsça şōrbā / şûrbâ sözünden geçmiştir; “şor/şûr” tuzlu ya da karışık, “bā” ise yemek/aş anlam alanıyla açıklanır. Yani düğün çorbasının adı kültürel olarak “evlilik/bağ kurma töreninin çorbası” gibi okunabilir; kelimelerin kökeni bile yemeğin işlevini destekler: bir yanda toplumsal bağ, diğer yanda kalabalığı doyuran sıcak aş.
Düğün Çorbası
Gereçler
- Mutfak Tartısı
- Düdüklü Tencere
- Tencere
- Bıçak
- Kesme Tahtası
- Kap
Malzemeler
Et ve Et Suyu
- 1 kg Kuzu (Gerdan/İncik) Dilimli 1 kilo gerdandan ayıklanan et 400 gr kadar oluyor. Kuzu incik veya kemikli kuzu eti de kullanılabilir
- 2 kg Su 7.5 su bardağı
- 90 g Soğan 1 orta soğan
- 9 g Tuz (Sofra) 1 dolu çay kaşığı
- 3 g Karabiber (Tane) 5-6 adet isteğe bağlı
Terbiye
- 200 g Yoğurt 1 su bardağı yoğurt
- 150 g Krema 100 ml. yarım paket
- 20 g Yumurta Sarısı 1 adet
- 20 g Un 1,5 yemek kaşığı
- 15 g Limon Suyu yarım limonun suyu
Son dokunuş
- 15 g Tereyağı (Süt) 1 yemek kaşığı , ocağın altınıkapatınca üzerine parçalar halinde koyun
Üzeri için
- 15 g Tereyağı (Süt) 1 yemek kaşığı
- 4 g Kırmızı Toz Tatlı Biber 1 tatlı kaşığı
- 2 g Nane (Kuru) isteğe bağlı. 2 tutam
Tarif
- Eti, soğanı, karabiberi ve suyu tencereye alın. Et iyice yumuşayana kadar haşlayın. Normal tencerede yaklaşık 1,5-2 saat, düdüklü tencerede 35-45 dakika pişirmek yeterlidir.
- Et pişince tencereden çıkarın. Et suyunu süzün. Çıkardığnız et biraz soğuyunca kemiklerinden, sinir ve yağlarından ayırıp küçük parçalar halinde didikleyin.
- Bir kasede yoğurt, krema, yumurta sarısı, un ve limon suyunu pürüzsüz olana kadar çırpın.
- Sıcak et suyundan birkaç kepçe alıp terbiyeye azar azar ekleyin. Bu sırada sürekli karıştırın. Böylece terbiye ılıyacak ve çorbaya eklendiğinde kesilmeyecektir.
- Süzülmüş et suyunu tencereye alın. Kaynama noktasına yaklaştırın ancak harlı kaynatmayın. Terbiyeyi ince ince akıtarak tencereye ekleyin ve sürekli karıştırın.
- Didiklenmiş eti çorbaya ekleyin. Kısık-orta ateşte 10-15 dakika pişirin. Tuzunu en son kontrol edip damak zevkinize göre ayarlayın.
- Küçük bir tavada tereyağını eritin. Kırmızı toz biber veya pul biberi ekleyip kısa süre kızdırın.
- Çorbayı kaselere alın. Üzerine tereyağlı biberli sos gezdirerek sıcak servis edin.
Notlar
– Daha yoğun lokanta kıvamı için un miktarı 18 g’a çıkarılabilir.
– Daha hafif bir kıvam için un miktarı 12 g’a düşürülebilir.
– Pişirme sonunda yaklaşık 1,2-1,4 litre çorba elde edilir.
– Kuzu gerdan yerine dana eti kullanılabilir; ancak klasik düğün çorbası lezzeti için kuzu eti daha uygundur.